İnceden Distopya, İNCELER

Saygın Tıp Merkezi Doğumlu Çalışanlar* Aranıyor!

*(İlgi ve deneyim tercih sebebi değildir.)

Spoiler içermeyen İnceden Distopya yazı serisinin ikinci içeriğiyle, Andrew Niccol’un biyoteknoloji distopyasının referans noktası haline getirdiği Gattaca(1997) filminden esinlenerek oluşturduğum içerikle yeniden karşındayım.

Bu yazıda seni;

  • Filmin mesajıyla bugünü bağdaştırarak oluşturduğum kurmaca hikayem,
  • Kurmaca hikayeden kıssadan hisselerim ve
  • Çıkarımlarımı içeren bir reçete bekliyor.

Hazırsan seni distopik kurguma davet etmek istiyorum!

Dünyanın beyaz yakalıları, takipleşin!

  Bu hikayede kendini lisede bölüm seçimi öncesi doldurulan meslek anketinde çıkan sonuçlardan itibaren gıda bilimi üzerine okunabilecek her seviye okuldan mezun olmuş, gıdayla ilgili çıkmış her güncel makaleyi yalamış yutmuş ve sektörde daha öncesinde tercih edilmiş tüm çalışanların işe alınırken tercih edilme yetkinlik setlerine göre hazırlanmış muhteşem CV’si olan birisi olarak hayal et.

  İşi vermek bir yana patron olsam şirketi üstüne yaparım, o kadar işe alınası bir adaysın. Güven kendine! Şu an sektörde en çok çalışmak istediğin uluslararası gıda firmasının işe alım sürecindesin.

  Mülakata gittiğinde seni bir plazanın insan kaynakları katında insan psikolojisi hakkında onlarca kitap (10 Adımda İnsan Kaynakları Nasıl Köle Yapılır, Sana Fırça Atana Diğer Yan Hakkını Uzat, Çalışana Musallat Olan 3 Harfli: ZAM vb.) okumuş, prezantabl bir beyaz yakalının karşılamasını beklerken kendini bir laboratuvarda elinde işemen için getirilmiş bir idrar kabı ve kanını almak(mecazi olarak değil) için bir şırınga tutan beyaz önlüklü bir laborant karşılıyor.

  Naif bir şekilde bunun rutin bir sağlık taraması olduğunu sanıyorsun. Tahlil için gerekli örnekler alındıktan sonra henüz bir mülakata girmeden ”biz size döneriz, hem de birkaç dakika içinde” deniyor. Naifliğini hiç bozmadan bunun da bir kamera şakası olduğunu sanırken firmadan yan sayfadaki maili alıyorsun.

  Our company aims to assess every candidate fairly, using proven Genome Module to see whatever their DNA structure match with requirements of task we do. Although you have worked like dog trying to live like queen/king, we regret to inform you that we will not be able to proceed further with your application. 

Bu maili aldıktan sonra başından aşağı kaynar sular dökülüyor ve bu noktaya ulaşmak için koyduğun tüm eforun boşa yere olduğu gerçeğiyle yüzleşiyorsun. Şansını aynı sektördeki rakip firmalarla deniyorsun ama nafile…

Tüm firmalar başarısı kanıtlanmış bu modülden asla vazgeçmeyeceklerini, dilersen seni gen dizilimine uygun operasyonel bir pozisyonda değerlendirebileceklerini söylüyor.

  Son yıllarda hızla gelişen yapay zeka, makina öğrenmesi ve biyoteknolojinin bir araya geldiği sihirli kokteyl ile ilgili hali hazırda birçok ütopik ve distopik içerikler mevcut.

  Bu kokteylin yukarıdaki kurmaca hikayenin aksine insan kaynakları süreçlerini daha objektif hale getireceğine de şüphem yok. Örneğin yakın gelecekte etik bir algoritmacı tarafından kodlanmış bir robot; adayı dinine, memleketine, cinsiyetine veya o anki heyecanına aldırış etmeden objektif şekilde değerlendirebilecek.

Bu yazıyı okuyan İK’cılar! İşe alım süreçlerini dijital dönüşüme iyi adapte ettiğinize iş başvurularımda bizzat şahit oldum. Buna rağmen bahsettiğim ütopyayı arada insan faktörü varken %100 gerçekleştirebilmek pek mümkün görünmüyor.

  Bu ütopik senaryonun yanında biyoteknolojik analizler genetik mirasımızı değiştiremediğimiz kaderimiz haline getirip, bizi asla hayalini kurmadığımız işlere gebe bırakacaksa distopik bir gelecek bizi bekliyor.

  Özellikle bu nokta yönetmen Niccol tarafından eleştirel üslupla inceleniyor. Eleştirilerin dozu bazı sahnelerde yapımcıların iliklerine kadar Guantanamo soğuğu hissettirmiş olmalı, filmin bazı sahneleri kesik yemiş. Filmi izlemeye karar verirsen Genom projesini eleştiren kapanış jeneriğini izlemeni tavsiye ederim.

Niccol’u 22 sene önce endişeye sevk eden bu distopya günümüzde hala gündemimizde.  O halde gel bu teknolojik kokteyli nasıl keyifle yudumlayacağımızı 2 öneriyle tartışalım.

1. Her ne kadar çevremizin etkisiyle kariyer tercihlerimiz şekilleniyor olsa da gen analizimiz gelecek planlarımıza yalnızca kılavuz olmalı, değişmesi mümkün olmayan kaderimize dönüşmemeli. Başarı için mutlu da olmalıyız.

  Bu yazından Genom projesi karşıtı, kendini mikroskoplara zincirleyen bir aktivist gibi algılanmak istemem. Tıbbın evrimimize hız kazandırdığı konusuna da itirazım yok ama daha uzun yaşamak veya işlerimizi daha doğru yapmak kadar yaptığımız işlerden keyif almamız da önemli değil mi?

  Bu nedenle kokteylin nimetlerini, mutsuzluk nedenlerimizi anlamak adına hangi şartlar altında doldurulduğu ve tarafsızlığı şaibeye açık çalışan memnuniyeti anketlerinin yerine kullanabiliriz.

2. Başarılı çalışanlar için kişisel motivasyonlar  kokteylin etik şekilde kullanımı ile mümkün.(mü?)

  Çalışma hayatında kitleleri nelerin motive ettiği hakkında çeşitli araştırmalar var ve bu araştırmalar kabul edilebilir sıklıkla tekrarlanıp bazı motivasyon unsurlarının etkisi takip ediliyor. İstatistik biliminin anlamlılık ilkeleri ile kitleleri takip etmek mümkün ama bunu kişi bazında anlamak bu kadar kolay mı?

  Sonuçta firmaları, departmanları ve spesifik işleri kitleler değil, istatistiksel anlamlılık taşımayan tekil bireyler yönetiyor. Yukarıda bahsettiğimiz sihirli kokteyl kimseyi istismar etmemek kaydıyla bireylerin psikolojisini, dolayısıyla şirket bilançolarını iyileştirebilir. Kapanışta seni de unutmadım Patron!

İçeriği beğendiysen sayfamı hedef kitleme ulaştırabilmem için yazımı arkadaşlarınla paylaşmanı rica ediyorum. Blogu Twitter ve Instagram’da /incedendistopya hesaplarından takip edebilirsin.

Bir sonraki yazıda görüşmek dileğiyle, iyi davran kendine.

Standart

Kayıtsız kalma, yorumunu paylaş!

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.